RSS

Αφροδίτη: Μυθολογικά Πρόσωπα

09 Οκτ.

Από την Ελισσάβετ Λιβανού Χατζηκώστα
venusΗ Αφροδιτη ειναι ο δευτερος σε αποσταση πλανητης απο τον Ηλιο του Hλiακου συστηματος.Οταν παρατηρουμε την Αφροδιτη με γυμνο ματι ειναι το πιο λαμπερο αντικειμενο στον ουρανο μετα τον Ηλιο και την Σεληνη.Ονομαζεται απο τον λαο Αυγερινος η Αποσπεριτης. Η Αφροδιτη ηταν γνωστη απο τους αρχαιους χρονους,καθως ειναι ευκολα ορατη στον ουρανο.Στην αρχαιοτητα ονομαζοταν Εωσφορος”αυτος που φερνει φως” οταν εμφανιζοταν το πρωι και Εσπερος το βραδυ.Η θεα Αφροδιτη κατα την μυθολογια ηταν η προσωποποιηση της ομορφιας και η προστατιδα του ερωτα.Ετσι ειναι προφανης ο λογος που δοθηκε το ονομα της πιο λαμπερης θεας στο συγκεκριμενο πλανητη.

Θα ηταν αδυνατον για τους Ελληνες,ενα λαο που τοσο λατρεψε την φυσικη ομορφια και το σωματικο καλλος,να μην εφευρει καποια θεοτητα που θα τα προστατευε και θα τα προσωποποιουσε.Επλασαν γι’αυτο το λογο την Αφροδιτη που συμβολιζε την αιωνια ομορφια και την ερωτικη διαθεση.Ο επικρατεστερος μυθος για την προελευση της ειναι οτι γεννηθηκε σε μια ακτη της Κυπρου.Απο εκει ο ανεμος Ζεφειρος μ’ενα απαλο φυσημα την εσπρωξε στη θαλασσα,μεσα στα καταλευκα αφρισμενα κυματα.Την υποδεχτηκαν οι Ωρες-Οι εποχες του χρονου-,την εντυσαν και τη στολισαν και μετα την μετεφερανστον Ολυμπο και την παρουσιασαν στο Δια και τους υπολοιπους θεους.

Ο Ησιοδος στη Θεογονια του μας παρουσιαζει μια διαφορετικη εκδοχη”Η Αφροδιτη γεννηθηκε απο τα μελη του Ουρανου μετα τον ακρωτιριασμο του απο τον Κρονο.Γυρω απ’αυτα σχηματιστηκε αφρος και μεσα απο τον αφρο αναδυθηκε πανωρια η Αφροδιτη,πανω σ’ενα τεραστιο κοχυλι ο Ζεφειρος την ταξιδεψε για πολυ καιρο μεσα στον απεραντο Ωκεανο.Στη διαρκεια αυτου του ταξιδιου,το παραξενο πλοιο της Αφροδιτης περασε απο τα Κυθηρα και μετα κατευθυνθηκε στην Κυπρο.Απο τα μερη στα οποια ταξιδεψε η θεα της ομορφιας μολις γεννηθηκε ονομαστηκε Κυθηρεια και Κυπρις.Πρεπει να σημειωσουμε και την εκδοχη του Ομηρου,ο οποιος μας πληροφορει οτι ειναι κoρη του Δια και της Ωκεανιδας Διωνης.

Η Αφροδιτη ειναι ενα θηλυκο μυθολογικο αρχετυπο. Σε ολο τον αρχαιο κοσμο ερχεται κανεις αντιμετωπος με το αρχετυπο της μητερας θεας. Οντας συνδεδεμενη με μια ατελειωτη σειρα φαινομενων-αγαπη,γεννηση,θανατο,γονιμοτητα,πολεμο, υφανση,μαγεια,συγγενεια,γαμο,παρθενια,πενθος κλπ-στη θεα απευθυνοταν το μεγαλυτερο κομματι της τελετουργικης δρασης που χαρακτηριζει ενα σημαντικο κομματι του ανθρωπινου πολιτισμου.Μια απλη αναφορα των ονοματων Αφροδιτη,Μηδεια,Σκυλλα,Εκατη,Αριαδνη,και Αθηνα ειναι αρκετη για να διεγειρει σημαντικες αρχετυπες εικονες.Καθε μια απο αυτες τις μορφες αντιπροσωπευει ενα προσωπο της μητερας θεας.

Οι τιτλοι της δε που αποδιδουν τους τομεις επιρροης της ειναι αναριθμητοι ΄΄Βασιλισσα του Ουρανου, Πολεμιστρα,Κορη,Πορνη,Μητερα-γη,Βασιλισσα του κατω κοσμου κλπ. Ειναι γνωστο οτι διαφορες πτυχες της λατρειας της θεας-μητερας απορροφηθηκαν απο τηλατρεια της Παρθενου Μαριας.Σχεδον ολοιοι κορυφαιοι μελετητες συναινουν οτι η λατρεια της Αφροδιτης εφθασε αρχικα στην Ελλαδα απο την Εγγυς Ανατολη ΄’Πισω απο τη μορφη της Αφροδιτης στεκει καθαρα η σημιτικη θεα της αγαπης,η Ισταρ-Ασταρτη,θεικη συζυγος του βασιλια ,βασιλισσα του ουρανου και εταιρα ταυτοχρονα’.Ο Παυσανιας ειχε την ακολουθη αποψη΄΄Οι Ασσυριοι ηταν οι πρωτοι απο την ανθρωπινη φυλη πουλατρεψαν την ουρανια[Αφροδιτη Ουρανια],κατοπιν ο λαος της Παφου στην Κυπρο,των Φοινικων στην Παλαιστηνη και ο λαος των Κυθηρων,που εμαθετην λατρεια της απο τους Φοινικες. Ο Μπαρκερτ,υποδεικνυει οτι η Αφροδιτη εχει πολλα κοινα χαρακτηριστικα με την Ισταρ.Και οι δυο απεικονιζονται ως θεες της αγαπης και συνδεονται με ιεροτελεστιες της πορνειας για παραδειγμα Η Αφροδιτη οπως και η Ισταρ,απεικονιζοταν οπλισμενη και την επικαλουνταν ως εγγυητρια της νικης.Στην Αρχαια Ελλαδα ειδικα στη Σπαρτη ,η Αφροδιτη λατρευοταν ως πολεμιστρια οπως βεβαιωνεται απο το επιθετο Αρεια. Ομως ηΣπαρτιατικη λατρεια βρισκει ενα παραλληλο θεμα στο νησι των Κυθηρων οπου η Αφροδιτη Ουρανια απεικονιζοταν οπλισμενη.Στον Ασσυροβαβυλονιακο μυθο η θρηνωδος θεα ειναι ταυτοχρονα και θεα πολεμιστρα.Αν στο ενα κειμενο η Ινανα περιγραφεται ως λιονταρι που ο βρυχηθμος του απειλει να καταστρεψει τον ουρανο και τη γη,ενα αλλο κειμενο την περιγραφει ως θρηνωδο που η θρηνωδια της ,τρανταζει τα θεμελια του κοσμου. Σημαντικος ρολος της Αφροδιτης ως θεας θρηνωδου,προφανεστερο στις παραδοσεις που περιβαλλουν τον Αδωνη,ενα θεο που οι τελετουργιες του σχετιζονταν με την τελετουργικη θρηνωδια.Οπως λεει ο μυθος η Αφροδιτη πηδηξε απο τους βραχους της Λευκαδας απο την αγωνια της για το θανατο του Αδωνη.Ο GREGORY NAGY ενας απο τους πρωτους μελετητες του Ελληνικου μυθου ερμηνευει το αλμα της Αφροδιτης απο την αποψη των στερεοτυπων κινησεων του πλανητη στον ουρανο”Βουτωντας απο τον λευκο βραχο εκεινη [η Σαπφω ] κανει ο,τι και η Αφροδιτη με τη μορφη του Εσπερινου αστρου,βουτωντας πισω απο τον βυθισμενο Ηλιο,για να τον συναντησει το επομενο πρωι με τη μορφη του Αυγερινου. Το γεγονος οτι οι θρηνωδιες της Αφροδιτης σχετιζονται με τον πλανητη επιβεβαιωνεται απο τη βαβυλωνιακη παραδοση,στην οποια η Ισταρ/Αφροδιτη ηταν γνωστη ως ,αστερι του θρηνου. Οι θρηνοι της Ινανα για το θανατο του Ντουμουζι λεγεται οτι τρανταξαν τα θεμελια του ουρανου.Στην Καναανιτικη παραδοση ειναι παρομμιωδεις,οι θρηνοι της Ανατ για τον Βααλ,ενω στην Αιγυπτιακη παραδοση η Ισις περιπλανηθηκε σε ολο τον κοσμο απαρηγορητη ψαχνοντας τα υπολειμματα του Οσιρι΄”τον αναζητουσε ακουραστα,πληρης θρηνων διεσχισε τη γη και δεν κουραστηκε ωσπου να τον βρει.”Παρομοιες παραδοσεις περιβαλουν την Σκανδιναβικη θεα Φρεγια που ταυτιζεται συνηθως με την Αφροδιτη.Οπως αναγνωρισε ο Briffault πριν απο πολλα χρονια, οι θρηνοι της Φρεγια συμμορφωνονται με ενα γενικο αρχετυπο συμφωνα με το οποιο”ηταν κυριως περιπλανωμενη”.Σαν την Ισιδα στην αναζητηση του Οσιρι,σαν την Ιω και αναριθμητες αλλες θεες,περιπλανιεται απαρηγορητη σε αναζητηση του Οντιν”.Η ιδια ιδεα ειναι προφανης στο Νεο Κοσμο οπου η θεα Ιτζπαπαλοτλ”περιπλανηθηκε θρηνωντας για την απωλεια του Ψαριου Βελους”.Η Φρυγικη Κυβελη προσφερει ενα κλασικο παραδειγμα της θεας ως θρηνωδου.Συμφωνα με τον Διοδωρο,η θεα περιπλανιοταν στο κοσμο με ατημελητα μαλλια,θρηνωντας για τον θανατο του Αττη.Ως”αστερι του θρηνου”η Ισταρ συγκρινεται με βρυχωμενο λιονταρι…Ιρνινιτουμ-επιθετο της Ισταρ-.Βρυχωμενο λιονταρι,ας ηρεμισει η καρδια σου.Η Ινανα επισης -ως Αφροδιτη-περιγραφεται ρητα ως λιονταρι στον ουρανο.Ετσι ενας υμνος επικαλειται την Ινανα ως”λιονταρι που λαμπει στον ουρανο”.Σε εναν αλλο πρωιμο υμνο,Ινανα και Εμπιχ, η θεα παρουσιαζεται σαν καταιγιδα,σαν φοβερο λιονταρι που εξαφανιζει καθετι εχθρικο.

Ο ουρανιος πολεμος της Ινανα ειναι στην πραγματικοτητα η αναταραχη που προκυπτει απο τη ταραγμενη της καρδια .Ο,τι βρυχαται στον ουρανο εχει την ποιοτητα της βροντης και της αστραπης που τρανταζει το κοσμο συνθεμελα. Οπως και οι αντιστοιχες πρωιμες θεοτητες του σκανδιναβικου πανθεου σχεδον ολων των πανθεων ουσιαστικα-ετσι και εδω αυτη η πρωιμη θηλυκη θεοτητα συνδεεται με τα στοιχεια της φυσης. Η κλαγγη των οπλων και ο αχοςτης μαχης ειναι η πλησιεστερη ανθρωπινη δραστηριοτητα στην θεικη ενεργεια.Ειναι φυσικο λοιπον στη διαδικασια εξανθρωπισμου των θεων να αποδωσει εικονιστικα ο ανθρωπος τη φυση τους ντυμενη με την πολεμικη εξαρτηση.

Yπαρχουν παρα πολλοι μυθοι οπου εμφανιζεται η πανωρια θεα εχοντας παντοτε ως οπλο της τη σαγινευτικη ομορφια και τον ακαταμαχητο ερωτικο ποθο.Τη συνανταμε αρχικα να πολεμα στη Γιγαντομαχια στο πλευρο των Ολυμπιων.Με τα ασυγκριτα θελγιτρα της παρεσυρε δεκαπεντε Γιγαντες σε μια σπηλια οπου ηταν κρυμμενος ο Ηρακλης,εκει τους εξοντωσε εναν εναν με μεγαλη ευκολια. Η Αφροδιτη με το γλυκο ποθο που μπορουσε να κυριευσει ολους τους θεους και τους θνητους μα και τ’αγριμια της ξηρας και της θαλασσας ασκουσε μεγαλη εξουσια σ’ολοκληρο το συμπαν.Μαλιστα η μεγαλυτερη διασκεδαση της ηταν να κυρευει τους θεους με ερωτικο ποθο για θνητες γυναικες οι μονες που δεν καταφερε να ξεγελασει ηταν οι θεες της αιωνιας παρθενιας,η Αθηνα,η Αρτεμη και η Εστια-για θνητους αντρες.Αφου καταφερνε το σκοπο της ,μετα κοροιδευε τους Ολυμπιους που καταδεχονταν να ξεπεφτουν και να ζευγαρωνουν με κατωτερες υπαρξεις. Η Αφροδιτη θεωρειται νομιμη συζυγος του Ηφαιστου.Δυστυχως ,ομως ο ασχημος και κουτσος θεος δεν καταφερε να κρατησει για πολυ καιρο δικη του την πιο ομορφη θεα ,η οποια αρχισε να τον απατα με τον Αρη.Αλλοι μυθοι λενε οτι ηταν νομιμη συζυγος του Αρη και απο τη σχεση τους αυτη απεκτησαν τεσσερις γιους-ο Ιμερος [Ποθος] και ο Ερωτας ηταν οι μονιμοι φτερωτοι συνοδοι της Αφροδιτης,ο Δειμος[Τρομος] και ο Φοβος που ηταν αχωριστοι ακολουθοι του πολεμοχαρου θεου.Στη συνοδεια της Αφροδιτης συμμετειχαν επισης η Ηβη,η Αρμονια,οι Ωρες,η Πειθω και οι Χαριτες.Λενε οτι η Αφροδιτη ζευγαρωσε και με αλλους αθανατους. Ετσι εσμιξε με τον Ποσειδωνα και απεκτησε μαζι του ενα γιο,τον Ερυκα,τον ηρωα που εδωσε το ονομα του σε ενα βουνο της Σικελιας.Η κορη που γεννηθηκε απο το θεικο σμιξιμο ηταν η Ροδος.Επισης η θεα της αιωνιας ομορφιας ενωθηκε και με τον σκανταλιαρη Διονυσο.Η Ηρα για να εκδικηθει την Αφροδιτη που συνεχως παρεσυρε τον Δια σε εξωσυζυγικες σχεσεις,οταν ηταν εγκυος απο τον Διονυσο,ακουμπησε την κοιλια της μ’ενα μαγικο ραβδι.Ετσι η θεα γεννησε τον ασχημο και ξεδιαντροπο θεο της γονιμοτητας,τον Πριαπο.Απο το σμιξιμο της με τον Ερμη γεννηθηκε ενας γιος που επειδη εμοιαζε πολυ και στους δυο θεικους γονεις,ονομαστηκε Ερμαφροδιτος.Αυτος ανατραφηκε απο τις Νυμφες της Ιδης και οταν μεγαλωσε εγινε ενας παρα πολυ ομορφος αντρας. Πολυ γνωστος ο ερωτας της θεας για τον Αδωνη.Ο ρολος της Αφροδιτης στην Αργοναυτικη εκστρατεια υπηρξε αποφασιστικος.Στον Τροικο πολεμο δε ο ρολος της βασικος. Η Αφροδιτη ηταν περισσοτερο θεα της ομορφιας και ηδονικου ερωτα καισπανιοτερα προστατευε τη συζυγικη ζωη. Ιερα της συμβολα ηταν τα λευκα περιστερια.Μαλιστα ενα ζευγαρι απο τα πουλια εσερνε το αρμα της.Αλλασυμβολα της ηταν το μηλο,η παπαρουνα,το ανθος της ροδιας,το τριανταφυλλο,η μυρτια και η ανεμωνη.

 

Ετικέτες: , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: